👣 HÃY GHÉ SAWARA NẾU BẠN MUỐN THẤY EDO, VÌ NÓ… CÒN ĐẸP HƠN CẢ EDO

(Bài đã đăng trên Travelive)

Với khoảng 12,5 triệu du khách mỗi năm, Tokyo là một trong những thành phố thu hút khách du lịch đông nhất trên thế giới hiện nay. Hệ thống hạ tầng tiên tiến, nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, ẩm thực đặc sắc, an ninh đảm bảo, giao thông công cộng thuận tiện và những yêu cầu khắt khe khác mà Tokyo gần như có thể đáp ứng chắc chắn sẽ mang đến cho bạn một trải nghiệm đáng nhớ. Tôi có lẽ đã không còn có thể đòi hỏi thêm bất cứ điều gì nếu một hôm không tình cờ lạc đến “Little Edo” (Edo là tên gọi cũ của Tokyo) ở Sawara, cách Tokyo 1.5h di chuyển…

Hơi thở quá khứ từ 3 thế kỷ….

Sawara được biết đến như là "Edo thu nhỏ trong vùng Hokuso", nơi mà ngày nay vẫn còn lưu giữ nguyên trạng nhiều dấu vết của khu thương cảng ven sông. Sawara đã từng phát triển đến đỉnh cao cực thịnh của nó vào thời kỳ Edo (1603-1867), cách nay hơn 300 năm. Thậm chí, một số bài thơ cổ hài hước ví von rằng: "Hãy ghé Sawara nếu bạn muốn thấy Edo, vì nó còn đẹp hơn cả Edo"

Chỉ cách Tokyo 35km nhưng đến Sawara bạn sẽ tưởng như mình đã du hành trên cỗ máy thời gian của Doraemon để về lại thời kỳ Edo cách nay 3 thế kỷ…

Giống như Edo - một cảng thị phát triển dọc theo dòng sông Sumida thì Sawara cũng là một thương cảng nằm nép mình theo dòng Ono. Ngày nay, khi đến đây bạn sẽ thấy dọc theo con đường dài 500 mét bên sông Onogawa, vẫn còn nhiều ngôi nhà “machiya” của các thương gia mà hoạt động giao thương chính dựa vào tuyến đường thủy kết nối Sawara và Edo.

Nhà “machiya” hay còn gọi là “nhà phố thị” thường chiếm không gian theo chiều sâu, chiều rộng tiếp xúc đường phố hẹp. Chiều rộng của khu đất thể hiện mức độ giàu có của chủ nhà. Các ngôi nhà thường được bố trí xưởng sản xuất, cửa hàng, phòng nghỉ ở mặt tiền. Các nhà kho và khu sinh hoạt của gia đình ở phần sau của ngôi nhà, các phòng được sắp xếp xung quanh khoảng sân trong. Mái nhà được lợp ngói thay cho tranh, lá để giảm nguy cơ hỏa hoạn. Đặc trưng của kiến trúc mặt tiền nhà phố “machiya” là các mảng lam gỗ ở tầng trệt (Kōshi latticework), tường ngoài bằng đất ở tầng trên với cửa sổ kiểu Mushikomado và mái lợp ngói.

Dãy phố thị đặc trưng thời Edo với những ngôi nhà machiya san sát nhau tại Sawara

Đây là Cửa hàng Abuso, nơi từng sản xuất rượu sake và dưa chua Narazuke ngọt nổi tiếng. Đây cũng được xem là di tích nhà kho cổ nhất tại Sawara (xây dựng vào năm 1798). Cửa hàng vẫn còn giữ nguyên lối kiến trúc cửa lùa bằng gỗ trước khi cửa bản lề ra đời.

…vẫn thổn thức trong những nét xưa!

Năm 1996, Sawara được Chính quyền trung ương chọn làm Khu bảo tồn quan trọng đầu tiên cho Nhóm các tòa nhà truyền thống ở vùng Kanto. Đặc điểm của Khu bảo tồn này là nó phản ánh được những thay đổi về mặt cảnh quan đô thị từ cuối thời kỳ Edo (1603-1867) đến thời kỳ Showa sớm (1926-1989), và nhiều tòa nhà truyền thống hiện tại vẫn còn được sử dụng bởi những người kế tục của dòng họ. Chính vì vậy, cảnh sắc của Sawara được đánh giá cao như là một "đô thị sống" chứ không phải là “khu bảo tàng ngoài trời”.

Người dân vẫn sống và sinh hoạt bình thường trong những ngôi nhà có tuổi đời hàng trăm năm thuộc Khu bảo tồn. Họ đã quen với sự hiện diện của những vị khách tham quan, thậm chí họ vẫn sẵn lòng đón tiếp và kể cho bạn nghe những câu chuyện của phố nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa của vùng.

Một hiệu sách cũ xuất hiện giữa khu phố cổ như chiếc bản lề kết nối hiện tại và quá khứ qua những tác phẩm bám bụi thời gian. Anh bạn đồng hành của tôi đã dành hơn một giờ đồng hồ để chọn mua cho mình hàng tá sách ảnh và chắc chắn đó là một món hời!

Một quán ăn nhỏ nhắn có kiến trúc 2 tầng độc đáo. Không giống nhiều quán đặc sản ở Tokyo luôn có khách chờ xếp hàng dài đông đúc, các quán ở Sawara trông có vẻ vắng nhưng thực chất hầu hết thực khách đều phải đặt bàn trước đó… vài ngày! Chúng tôi đã vô cùng khổ sở bởi quy định này, đi đến đâu cũng nhận được một lời từ chối phục vụ vì đã nhận đủ số khách cho ngày, mặc dù lúc đó chỉ mới 12h trưa!

Quán Inae với món đá bào trà xanh đậu đỏ ngon và nổi tiếng nhất tại Sawara. Nhìn từ ngoài, Inae có vẻ hòa lẫn vào những công trình xung quanh nhưng bên trong lại là một khu vườn xanh mát mở ra một giếng trời khoáng đãng. Du khách đến đây còn có thể thưởng thức tranh tại phòng trưng bày những ký ức xưa.

Dưới cái nóng 40 độ, không gì sung sướng bằng việc thưởng thức một tô đá bào thanh thanh, mát lạnh! Đá bào là món ăn được yêu thích nhất vào mùa hè!

Một trong những công trình đặc biệt của khu phố là ngôi nhà cũ của Inoh Tadataka (1745-1818), người đầu tiên có công vẽ bản đồ Nhật Bản.  Ông đã thực hiện 10 cuộc khảo sát thực địa trên khắp nước Nhật sau khi nghỉ hưu từ 1800 – 1816 và cơ bản hoàn thành định hình nước Nhật với đầy đủ kinh độ, vĩ độ. Ngày nay, ngôi nhà này là một bảo tàng ngoài trời trong lòng khu phố cổ, du khách có thể tham quan miễn phí, khu trưng bày vẫn còn lưu giữ bộ công cụ đo đạc và vẽ bản đồ của ông.

Sợi chỉ xanh dưới nhành liễu rũ

Trong quá khứ, giao thông đường thủy từng biến Sawara thành một trong những ngôi làng phát triển và thịnh vượng nhất dọc theo sông Tone nhờ kết nối thuận tiện và an toàn với Edo – đô thị với hơn 1 triệu dân. Ngày nay, khi chức năng vận tải thủy không còn chiếm ưu thế, dòng sông Ono trở nên “dịu dàng” hơn, hóa thân thành một thiếu nữ e ấp dưới những hàng liễu mơ màng, quanh co uốn lượn chia đôi tuyến phố, tạo một cảm giác thư thái khi dạo bước trên đường.

Nếu đã đến được Sawara thì đừng bỏ qua trải nghiệm du thuyền vãng cảnh dọc theo dòng sông. Hãy thả mình lênh đênh theo dòng nước, buông bỏ những lo toan và sống trọn vẹn khoảnh khắc thanh bình, yên ả.

Hoàng hôn yên ả trên sông Ono

Hãy để sợi chỉ xanh Onogawa đưa bạn đến ranh giới của thời gian và cảm nhận “hơi thở quá khứ” thật thanh bình…

Đại lễ Sawara – Tiếng nói với thần linh

Người Nhật tin rằng có rất nhiều vị thần sống khắp nơi trên đất nước, xuất phát từ nền nông nghiệp lúa nước đóng vai trò quan trọng trong một thời gian dài. Những người nông dân đã tổ chức nhiều lễ hội khác nhau để cầu xin các vị thần ban bố điều lành cho mùa màng và gia đình. “Đại Lễ Sawara” được tổ chức hai lần trong một năm vào tháng Bảy và tháng Mười. Lễ hội mùa hè được tổ chức tại Đền Yasaka Jinja và được gọi là Gion Matsuri, trong khi lễ hội mùa thu được tổ chức tại Đền Suwa Jinja để cầu mong cho mùa màng tươi tốt.

Gion Matsuri được tổ chức nhằm để xoa dịu Gozu Tenno, một vị thần được cho là gây ra đại dịch các bệnh truyền nhiễm, với hi vọng dịch bệnh có thể được ngăn chặn. Lễ hội Suwa Jinja vào tháng 10 nhằm mục đích cảm ơn các vị thần cho một vụ thu hoạch tốt. Hai lễ hội truyền thống đều có lịch sử hơn 300 năm và đều có tên gọi là "Đại lễ Sawara".

Điểm nổi bật của “Đại lễ Sawara” là cuộc diễu hành của các cỗ xe bằng gỗ khổng lồ trên đường phố trong suốt 3 ngày. Những cỗ xe này được tạo ra bởi các thợ thủ công đến từ Edo, được mời bởi các thương gia giàu có. Các thương gia địa phương đã tranh giành nhau để xem ai có thể có con búp bê lớn nhất trên đỉnh của các cỗ xe này.

Sông Ono chia Sawara thành 2 bờ, Honjuku ở bờ phía Đông và Shinjuku ở bờ phía Tây. Người dân khu vực Honjuku sẽ kéo 10 cỗ xe vào tháng 7, còn người dân khu vực Shinjuku sẽ kéo 14 cỗ xe vào tháng 10. Mỗi cỗ xe được chạm khắc kỹ lưỡng ở 4 mặt để rước một nhân tượng khổng lồ (cao 4-5m) ở phía trên nóc. Các nhân vật này có thể là một vị anh hùng trong lịch sử hoặc là nhân vật trong truyện cổ tích

Âm nhạc được sử dụng trong lễ hội được gọi là “Sawara Bayashi” có giai điệu riêng độc đáo, được cho là sáng tác bởi những nhạc công chuyên nghiệp thời Edo.

Một dàn nhạc lễ như vậy có khoảng 15 người được gọi là “Geza”, tương tự với dàn nhạc “Kabuki”[1]. Những nhạc công này sẽ ngồi trong cỗ xe để chơi sáo trúc, trống dày, trống nhỏ, trống lớn và một số nhạc cụ khác, biểu diễn nhạc lễ “Sawara Bayashi” - một trong 3 nhạc lễ nổi bật của Nhật Bản.

Cùng với âm nhạc, đám rước thực hiện nghi lễ khởi hành, họ vừa nhảy múa vừa điều khiển các cỗ xe khổng lổ một cách khéo léo, diễu hành trên các tuyến phố. Những cỗ xe này được xem là tài sản văn hóa vật thể quan trọng của Nhật Bản, có hẳn một bảo tàng lưu giữ và trưng bày tại Sawara.

Một trong hai cách để bẻ lái được các cổ xe khổng lồ không bánh lái tại những khúc ngoặc là người rước kiệu phải hợp lực đánh vòng như thể viết chữ "no" (の), được gọi là "nono ji mawashi". Ngoài ra còn có kiểu “koban-mawashi”, xoay theo hình ovan thuận chiều kim đồng hồ.

Sawara có thật đẹp hơn Edo?

Tôi không biết liệu câu thơ ví von kia có phải là sự thật hay không vì tôi chưa được trải nghiệm một khung cảnh Edo thật sự. Tuy nhiên, với cách mà chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư ở đây đang cố gắng giữ gìn và bảo tồn các giá trị truyền thống từ hàng trăm năm qua đã chứng minh được tình yêu và lòng tự hào to lớn mà họ dành cho mảnh đất quê hương mình. Tôi đã thật sự xúc động khi được nghe chia sẻ của vị Trưởng Ban một tổ chức NPO của khu bảo tồn: “Mục đích của các hoạt động du lịch tại Khu phố cổ không phải là kinh doanh và lợi nhuận mà quan trọng là chúng tôi muốn giới thiệu cho nhiều người thấy được vẻ đẹp của Sawara”.

Vâng, đối với tôi, các vị đã thành công rồi đấy! Nếu có dịp quay lại, tôi chắc chắn sẽ đến thăm Sawara!

---------------

THÔNG TIN DU LỊCH

Cách đi đến Sawara:

Từ Tokyo:

-   Bằng xe hơi (~ 70 phút):  Trung tâm Tokyo à Cao tốc Keiyo à Cao tốc Higashi Kanto à Sawara Katori I.C. à Đường 55 à Trung tâm Sawara

-   Bằng tàu điện (~ 110 phút): Ga JR Tokyo à Tàu nhanh JR Sobu Line à Ga JR Chiba à JR Sobu line à JR Narita Line à Ga JR Sawara

Từ sân bay Narita:

-   Bằng xe hơi (~ 25 phút): Narita I.C. à Higashi Kanto I.C. à Sawara Kanto I.C. à Đường 55 à Trung tâm Sawara.

-   Bằng tàu điện (~ 30 phút): Ga JR Narita à JR Narita Line à Ga JR Sawara

Các Trung tâm Du lịch:

-  Trung tâm du lịch và trao đổi ga Sawara

Giờ làm việc: 9:00 a.m.- 4:00 p.m

Địa chỉ: Gần ga Sawara

-  Phòng thông tin trước ga SawaraGiờ làm việc: 9:00 a.m.- 5:00 p.m, đóng cửa và dịp lễ năm mới

Địa chỉ: 74-31 Sawara-i, Katori-shi, Chiba

-  Phòng thông tin trung tâm của Machinami Kanko

Giờ làm việc: 10:00 a.m.- 4:00 p.m, nghỉ Thứ Hai

Địa chỉ: 498 Sawara-i, Katori-shi, Chiba

-  Trung tâm Du khách Sawara

Giờ làm việc: 10:00 a.m.- 5:00 p.m

Địa chỉ: 1903-1 Sawara-i, Katori-shi, Chiba

Những điểm cho thuê xe đạp:

-          Phòng thông tin trước ga Sawara

Giá thuê theo ngày: xe đạp 500 yên, xe đạp điện 700 yên

-          Trung tâm Du khách Sawara

Giá thuê theo ngày: xe đạp 500 yên

-          Cơ sở nghỉ ngơi của Mizu no Sato

       Giá thuê theo ngày: xe đạp 500 yên

Dịch vụ hướng dẫn viên địa phương
Bạn có thể đặt dịch vụ hướng dẫn viên địa phương miễn phí  bằng cách gọi điện đến +81-80-6650-5931, hoặc gửi email đến: shimin10@city.katori.lg.jp

Phòng tắm hơi công cộng:

-          Ga Sawara

-          Phòng thông tin trước ga Sawara

-          Cơ sở nghỉ ngơi của Mizu no Sato

-          Trung tâm Du khách Sawara

Điểm phát wifi miễn phí
Có khoảng 14 điểm phát wifi miễn phí xung quanh ga Sawara và những điểm di tích thuộc khu phố cổ
Du khách có thể đăng nhập internet không giới hạn trong 2 tuần
Du khách nhận thẻ password tại: Trung tâm Du khách Sawara hoặc Phòng thông tin trước ga Sawara

---

[1] Kabuki là một loại hình sân khấu truyền thống của Nhật Bản. Nhà hát Kabuki được biết đến với sự cách điệu hóa trong kịch nghệ và sự phức tạp trong việc trang điểm cho người biểu diễn.